قوانین ضد انحصار در بوته آزمایش: پروندههای سفارش آنلاین غذا در تهران و کالیفرنیا
به گزارش نگاه فناوری:در دنیای کسب و کار، رقابت و تلاش برای کسب سهم بیشتر از بازار، امری طبیعی است. با این حال، گاهی اوقات این رقابت از مسیر قانونی و اخلاقی خود خارج شده و به انحصارطلبی و جلوگیری از رشد رقبا منجر میشود. این موضوع نه تنها در ایران، بلکه در سایر نقاط جهان نیز دیده میشود. به عنوان مثال، اخیراً شرکت اوبر در آمریکا از شرکت دوردش به اتهام انحصارطلبی در بازار سفارش آنلاین غذا شکایت کرده است.
در ایران نیز، مواردی از شکایت از شرکتهای بزرگ به دلیل انحصارطلبی در بازار سفارش آنلاین غذا وجود داشته است. به عنوان مثال، چندی پیش دو شرکت نسبتاً جدید در این حوزه، یعنی تپسیفود و زودکس، از اسنپفود به شورای رقابت شکایت کردند. این شکایتها به دلیل رفتارهای انحصارگرایانه اسنپفود و جلوگیری از همکاری رستورانها با سایر پلتفرمها بوده است.
برای بررسی دقیقتر این موضوع و آشنایی با قوانین ضدانحصاری در ایران و جهان، دیجیاتو با فرزانه برکت مومنی، وکیل پایه یک دادگستری، گفتگویی انجام داده است. خانم برکت مومنی معتقد است که قوانین ضدانحصاری در ایران و سایر کشورها شباهتهای زیادی دارند، اما تفاوت اصلی در ضمانت اجرا و اجرای قاطع این قوانین است. به گفته ایشان، در کالیفرنیا، شرکتهای متخلف به پرداخت جریمههای سنگین محکوم میشوند که این امر باعث بازدارندگی بیشتری در برابر انحصارطلبی میشود. در حالی که در ایران، شورای رقابت بیشتر به صدور حکم “توقف رویه ضدرقابتی” بسنده میکند که به اندازه کافی بازدارنده نیست.
با این حال، در قوانین ایران نیز ضمانت اجراهای دیگری برای جلوگیری از رفتارهای ضدرقابتی وجود دارد. به عنوان مثال، شورای رقابت میتواند حکم به استرداد اضافه درآمد یا توقیف اموال به دست آمده از طریق رفتارهای ضدرقابتی بدهد. همچنین، میتواند از فعالیت شرکت در زمینه خاص یا منطقه خاص جلوگیری کند.
به گفته خانم برکت مومنی، انحصارطلبی نه تنها به ضرر کسب و کارهای کوچکتر، بلکه به ضرر مشتریان نهایی نیز هست. وقتی رقابت از بین میرود، مشتریان حق انتخاب کمتری دارند و کسب و کارها نیازی به جلب رضایت مشتری ندارند.
میتوان گفت که انحصارطلبی یک مشکل جدی در دنیای کسب و کار است که نیازمند قوانین و ضمانت اجراهای قوی برای مقابله با آن است.
