مصرف آب توسط ChatGPT چقدر است؟ واقعیت پشت پرده

به گزارش نگاه فناوری:هوش مصنوعی شاید شبیه به جادویی بی‌پایان به نظر برسد که در کسری از ثانیه تصاویر زیبا می‌سازد یا کارهای اداری ما را پیش می‌برد؛ اما این فناوری برخلاف ظاهر دیجیتالی‌اش، یک ردپای فیزیکی سنگین بر جای می‌گذارد. فراتر از هزینه‌ اشتراک ماهانه، هزینه واقعی هوش مصنوعی را زمین پرداخت می‌کند: از طریق بلعیدن برق و به خصوص، مصرف سرسام‌آور آب.

چرا هوش مصنوعی به آب نیاز دارد؟

اشتباه نکنید، ChatGPT «آب نمی‌نوشد»! داستان از این قرار است که مغز این هوش مصنوعی در مراکز داده (Data Centers) بزرگی قرار دارد که هزاران سرور قدرتمند در آن‌ها شبانه‌روز در حال پردازش هستند. این سرورها گرمای فوق‌العاده زیادی تولید می‌کنند و برای جلوگیری از ذوب شدن قطعات، از برج‌های خنک‌کننده یا سامانه‌های تبخیری مبتنی بر آب استفاده می‌شود.

اعداد تکان‌دهنده؛ سهم هر چت از آب ذخیره شده

تعیین عدد دقیق برای هر کاربر کار دشواری است، اما تحقیقات اخیر آمارهای عجیبی را منتشر کرده‌اند که نشان می‌دهد دنیای هوش مصنوعی چقدر تشنه است:

آموزش مدل GPT-3: فرآیند یادگیری اولیه این مدل به تنهایی حدود ۵.۴ میلیون گالن آب مصرف کرده است.

یک گفتگوی ساده: تخمین زده می‌شود که به ازای هر ۱۰ تا ۵۰ پاسخ معمولی، حدود نیم لیتر آب مصرف می‌شود.

نوشتن یک گزارش طولانی: تحقیقات نشان می‌دهد تولید یک گزارش ۱۰ صفحه‌ای توسط GPT-4 می‌تواند تا ۱۴ گالن (حدود ۵۳ لیتر) آب مصرف کند؛ یعنی معادل چندین بار دوش گرفتن!

مقایسه غول‌ها؛ چه کسی بهینه‌تر است؟

همه هوش مصنوعی‌ها به یک اندازه تشنه نیستند. در جدول زیر برآورد مصرف آب برای کارهای مختلف را مشاهده می‌کنید:

مدل هوش مصنوعی وظیفه (Task) میزان مصرف آب تقریبی
GPT-4 نوشتن گزارش ۱۰ صفحه‌ای ۱۴ گالن (۵۳ لیتر)
GPT-4 نوشتن یک ایمیل متوسط ۰.۶۸ گالن (۲.۶ لیتر)
Llama-3 نوشتن گزارش ۱۰ صفحه‌ای ۰.۱۶ گالن (۰.۶ لیتر)
Gemini هر پرامپت (طبق ادعای گوگل) ۰.۲۶ میلی‌لیتر (۵ قطره)
نکته مهم: اگرچه گوگل عدد بسیار پایینی را برای "جمینای" اعلام کرده، اما بدون دانستن تعداد کل درخواست‌های روزانه، نمی‌توان عمق فاجعه زیست‌محیطی را به طور کامل درک کرد.

آینده زمین در دستان کدهای هوشمند

با افزایش روزافزون استفاده از مدل‌هایی مثل GPT-4o که پیش‌بینی می‌شود سالانه بیش از ۱.۳ میلیارد لیتر آب مصرف کنند، چالش جدیدی برای غول‌های فناوری ایجاد شده است: چگونه هوش مصنوعی را "کم‌تشنه‌تر" کنیم؟ استفاده از هوش مصنوعی زندگی ما را آسان کرده است، اما آگاهی از هزینه‌های پنهان آن، اولین قدم برای مطالبه فناوری‌های سبزتر و پایدارتر است.